Wat is mindfulness?

Wat is mindfulness?

Mindfulness betekent: je bewust zijn van wat er gebeurt en in contact zijn met wat je daarbij ervaart. Het is een vorm van meditatie en een manier van leven.

Mindful leven betekent aandacht schenken aan je dagelijkse bezigheden – zoals lopen en eten – en aan jezelf. Ook is het een manier om diep in jezelf te kijken, om jezelf diep te onderzoeken en meer kennis en inzicht over jezelf te krijgen. Hierdoor is het uitermate geschikt om meer inzicht in je eetgedrag te krijgen.

Mindfulness is een levenshouding, het staat los van iedere religie of ideologie, maar is wel aan het boeddhisme ontleend.

Jon Kabat-Zinn en Thich Nhat Hanh zijn twee belangrijke mindfulness leraren die een grote bijdrage hebben geleverd aan de ontwikkeling en verspreiding van mindfulness op het Westelijke halfrond.

De  Zen-monnik,  Thich Nhat Hanh, die in de Vietnamese oorlog uit zijn land is verdreven, omschrijft het in de inleiding van zijn boek “Mindfulness voor een gelukkig leven” heel mooi, op de volgende manier:

Mindfulness of leven in aandacht is de energie van volle aandacht en het aanwezig zijn voor het heden. Het is de voortdurende oefening om in elk moment het leven diep aan te raken. Om mindfulness te oefenen hoeven we nergens anders naar toe.We kunnen mindfulness thuis of onderweg oefenen. We kunnen vrijwel alles doen wat we altijd doen – lopen, zitten, werken, eten, praten – met het verschil dat we ons bewust zijn van wat we doen.

Stel dat je met een groep mensen een prachtige zonsopkomst aanschouwt. Maar, terwijl de anderen ervan genieten, heb jij het moeilijk. Je bent met je gedachten bij je werk en je zorgen. Je denkt aan het verleden en de toekomst. Je bent niet echt aanwezig in het hier en nu om de prachtig rijzende zon in je op te nemen. Dus in plaats van te genieten van de zonsopkomst laat je de rijkdom van het moment aan je voorbijgaan. Stel je voor dat je het anders aanpakt. Als je gedachten afdwalen, hoe zou het zijn als je je bewust wordt van je inademing en uitademing? Wanneer je oefent om diep te ademen, breng je jezelf terug naar het heden. Je lichaam en geest komen samen als één geheel, zodat je volkomen aanwezig bent voor het natuurschoon om je heen om het te aanschouwen en er diepgaand van te genieten. Door ‘thuis te komen’ bij je adem zie je weer hoe wondermooi de zonsopkomst is.

Vaak hebben we het zo druk dat we vergeten wat we aan het doen zijn of wie we zijn. Ik ken mensen genoeg die zeggen dat ze zelfs vergeten adem te halen. We vergeten naar de mensen van wie we houden te kijken en hen te waarderen, tot ze er niet meer zijn. En als we soms een momentje vrij hebben, weten we niet hoe we in contact kunnen komen met wat er zich in ons afspeelt. Daarom zetten we de televisie aan of pakken we de telefoon, alsof we aan onszelf zouden kunnen ontsnappen.

Bewust ademhalen is de kern van mindfulness. Volgens de Boeddha is een leven in aandacht de bron van vreugde en geluk. Het zaadje van mindfulness zit in ons allemaal, maar meestal vergeten we het water te geven. Als we weten hoe we toevlucht kunnen nemen tot onze adem en onze voetstappen, kunnen we in aanraking komen met onze zaden van vrede en vreugde en ze op laten komen voor ons geluk. In plaats van onze toevlucht te nemen tot abstracte begrippen als God, Boeddha of Allah, beseffen we dat God aangeraakt kan worden in onze adem en voetstappen.

Dat klinkt eenvoudig en iedereen kan het ook, maar het kost wel enige oefening. Het gaat erom dat we leren stoppen. Hoe doen we dat? We stoppen door onze inademing, uitademing en onze stappen. Daarom is onze basisoefening bewust ademhalen en bewust lopen. Als je deze oefeningen beheerst, kun je gaan oefenen met bewust eten, bewust drinken, bewust koken, bewust autorijden enzovoort, en ben je altijd in het hier en nu.

De inzichten die bewuste meditatie opleveren, kunnen ons bevrijden van angst, onrust en woede.

Als we volop willen genieten van alles wat het leven schenkt, moeten we mindfulness oefenen in alles wat we doen, of we nu onze tanden poetsen, het ontbijt klaarmaken of naar het werk rijden. Elke stap en elke ademhaling zijn een kans op vreugde en geluk. Het leven is vol lijden. Als we niet voldoende geluk in reserve hebben, hebben we niets om voor onze wanhoop te zorgen. Geniet in een ontspannen, milde houding van je oefening, met een open geest en een ontvankelijk hart. Oefen voor begrip en niet voor de vorm of de schijn. Met mindfulness kunnen we een innerlijke vreugde bewaren, zodat we beter kunnen omgaan met de uitdagingen in ons leven. Zo scheppen we de basis voor vrijheid, vreugde en liefde in onszelf.